Дар давраи соҳибистиқлолӣ Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои рушди ҳамаҷонибаи кишвар ва баланд бардоштани сатҳи фарҳангиву иҷтимоии аҳолӣ чанд ҳадафи стратегиро муайян намудааст. Дар ин миён, таъмини истиқлолияти энергетикӣ ва истифодаи самарабахши неруи барқ яке аз самтҳои муҳимтарин ба шумор меравад. Бе энергетика рушди саноат, кишоварзӣ ва хизматрасонӣ имконнопазир аст. Бинобар ин, истиқлолияти энергетикӣ шарти асосии амнияти иқтисодӣ ва соҳибихтиёрии давлат мебошад.

Нерӯгоҳҳои барқи офтобӣ дар Тоҷикистон яке аз самтҳои ояндадори рушди “энергияи сабз” ба ҳисоб мераванд. Бо вуҷуди он ки беш аз 90%-и нерӯи барқи кишвар дар нерӯгоҳҳои барқи обӣ (НБО) истеҳсол мешавад, истифодаи нерӯи офтоб барои таъмини амнияти энергетикӣ, хусусан дар фасли зимистон, аҳамияти калон дорад.

Потенсиали энергетикии офтоб дар Тоҷикистон. Рӯзҳои офтобӣ: Дар як сол аз 280 то 330 рӯзи офтобӣ ба қайд гирифта мешавад. Шиддати афканишот: Шиддати миёнаи афканишоти офтоб ба 1000–1200 кВт•соат/м² дар як сол баробар аст.

Солҳои охир дар кишвар чанд лоиҳаи муҳими нерӯгоҳҳои барқи офтобӣ амалӣ шудаанд ва ё дар ҳоли татбиқ мебошанд:

Нерӯгоҳи офтобӣ дар ноҳияи Мурғоб: Соли 2019 дар Помири Шарқӣ бо иқтидори 220 кВт сохта шуд, ки баландтарин нерӯгоҳи офтобӣ дар сатҳи баҳр (зиёда аз 3800 метр) дар минтақа ба шумор меравад.

Нерӯгоҳи барқи офтобӣ дар вилояти Хатлон: Лоиҳаҳои бузурги сармоягузорӣ бо ширкатҳои байналмилалӣ (ба монанди ширкатҳои Арабистони Саудӣ ва АМА) барои сохтани нерӯгоҳҳо бо иқтидори аз 100 то 500 МВт дар ҷануби кишвар ба нақша гирифта шудаанд.

21 сентябри соли 2026 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар доираи сафари корӣ ба шаҳру ноҳияҳои вилояти Суғд ба ноҳияи Ашт ташриф оварданд. Сарвари давлат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар аввал дар шаҳраки Шайдон неругоҳи барқии офтоби дорои иқтидори 250 МВт-ро ба истифода супориданд. Сохтмони ин нерӯгоҳи офтоби иқтидораш 250 МВт моҳи ноябри соли 2025 аз ҷониби Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди ION Energy оғоз ёфта, дар муҳлати кӯтоҳ пурра ба анҷом расонида т ба истифода дода шуд.

Нерӯгоҳи барқӣ дар майдони 793 гектар бунёд ёфтааст. Иқтидори пӯрраи он 250 МВт-ро ташкил медиҳад. Бунёди чунин иншооти бузурги энергетикӣ дар ноҳияи Ашт яке аз ташаббусҳои муҳим дар самти рушди соҳаи энергетика ва истифодаи манбаъҳои барқароршавандаи энергия мебошад. Дар шароити муосир истифодаи захираҳои табиӣ, аз ҷумла энергияи офтобӣ, яке аз самтҳои муҳими рушди энергетика ба ҳисоб меравад. Тоҷикистон барои истифодаи энергияи офтоб имкониятҳои зиёд дорад ва амалӣ намудани лоиҳаҳои нави энергетикӣ ба зиёд кардани иқтидорҳои истеҳсолӣ ва мустаҳкам намудани пояи энергетикии кишвар мусоидат менамояд.

Ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иттилоъ дода шуд, ки дар доираи амалисозии лоиҳаи Нерӯгоҳи барқии офтобии Ашт корҳои сохтмонӣ, васлу насб бо суръати баланд ташкил карда шуда, инчунин як қатор корҳои муҳими инфрасохторӣ барои пайваст кардани нерӯгоҳи нав ба системаи ягонаи энергетикии кишвар иҷро гардиданд. Аз ҷумла, сохтмони хатти дузанҷираи хатти интиқоли барқи ҳавои шиддаташ 220 кВ бо дарозии 9,8 км аз ин нерӯгоҳ то зеристгоҳи Ашт бо шиддати 220/110/6 кВ ба охир расид. Дар ин хатти интиқоли барқи ҳавои шиддаташ 220 кВ 36 такягоҳҳо насб карда шуд, ки ин заминаи заруриро барои интиқоли нирӯи барқи дар нерӯгоҳ истеҳсолшаванда ба системаи энергетикии кишвар фароҳам овард.

Корҳои сохтмонӣ дар иншоот бо ҷалби мутахассисони ватанӣ ва чинӣ иҷро карда шудааст. Дар раванди сохтмон беш аз 600 сохтмончӣ аз Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Тоҷикгидроэлектромонтаж» ва мутахассисони Ҷумҳурии Халқии Чин ҷалб гардиданд. Ҷалби чунин шумораи зиёди мутахассисону коргарон ба сохтмон имкон дод, ки дар муҳлати кӯтоҳ иҷрои корҳои асосӣ дар иншоот бо истифода аз усулҳои муосири сохтмони иншооти энергетикӣ ташкил карда шавад. Мувофиқи нақша, то охири соли 2026 иқтидори нерӯгоҳи барқии офтобии Ашт ба 250 МВт расонида мешавад. Баъди ба пуррагӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани иқтидори лоиҳавӣ, нерӯгоҳ метавонад ба яке аз иншооти муҳими истеҳсоли барқ аз манбаъҳои барқароршавандаи энергия дар кишвар табдил ёбад. Ин лоиҳа ҳамзамон аҳамияти иқтисодӣ ва иҷтимоӣ дорад.

Амалӣ намудани чунин лоиҳаҳои бузурги энергетикӣ дар канори зиёд кардани иқтидорҳои истеҳсолии кишвар, инчунин ба рушди инфрасохтор, ҷорӣ намудани технологияҳои муосир, тайёр кардани мутахассисон ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ мусоидат менамояд. Бо ба истифода додани нерӯгоҳи барқӣ 50 нафар мутахассисони маҳаллӣ бо кори доимӣ таъмин гардиданд. Нерӯгоҳи барқии офтобии Ашт дар даврае ба истифода дода мешавад, ки дар Тоҷикистон корҳои созандагӣ барои рушди соҳаи энергетика, зиёд кардани иқтидорҳои истеҳсолӣ ва истифодаи манбаъҳои барқароршавандаи энергия идома доранд.

Бунёди ин иншооти бузург дар ноҳияи Ашт қадами навбатӣ дар самти рушди энергетикаи кишвар ва истифодаи имкониятҳои табиии мавҷудаи Тоҷикистон мебошад. Бо ба истифода додани Нерӯгоҳи барқии офтобии Ашт сарчашмаи истеҳсоли барқ дар вилояти Суғд 61% афзоиш ёфт. Ин нерӯгоҳи барқии офтобӣ 40%-и эҳтиёҷоти вилояти Суғдро бо нирӯи барқ таъмин менамояд. Азбаски қисми асосии нирӯи барқи вилояти Суғд аз ҷануби кишвар ба масофаи дур интиқол дода мешавад, бо оғози кори Нерӯгоҳи барқии офтобии Ашт талафоти нирӯи барқ низ кам мегардад.

Сарвари давлат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон супориш доданд, ки дар соли 2027 дар вилояти Суғд иловатан нерӯгоҳҳои барқии офтоби бо иқтидори умумии 700 МВт бунёд ва ба истифода дода шаванд.

Барои тақвияти кори низоми энергетикии вилоят Пешвои миллат тавсия доданд, ки дастгоҳҳои захиракунандаи энергияи барқ бо иқтидори на кам аз 200 мегаватт•соат дар вилояти Суғд дар муҳлати кӯтоҳтарин мавриди истифода қарор дода шаванд.

Бояд қайд намуд, ки бунёди ин иншооти бузург дар ноҳияи Ашт қадами дигар дар самти рушди энергетикаи кишвар ва истифодаи имкониятҳои мавҷудаи табиии Тоҷикистон мебошад.

Дадохон Ҷӯраев,

устоди ДПДТТ ба номи академик М. Осимӣ

дар шаҳри Хуҷанд

1 октябри соли ҷорӣ муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Илҳомуддин Иброҳимзода бо мақсади шиносоӣ бо раванди таълиму тарбия, фаъолияти таълимию методӣ ва заминаи моддию техникии муассиса ба Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд ташриф овард.

Зимни боздид муовини вазир бо раванди таълим, фаъолияти озмоишгоҳҳои таълимӣ, имкониятҳои мавҷудаи таълимию амалӣ ва сатҳи истифодаи таҷҳизоти муосир дар омодасозии мутахассисони ҷавон шинос гардид.

Аз ҷумла, озмоишгоҳҳои факултетҳои энергетика ва сохтмон ва нақлиёт мавриди таваҷҷӯҳ қарор гирифта, оид ба имкониятҳои таълимӣ, таҷҳизоти лабораторӣ ва истифодаи самараноки онҳо дар раванди таълим маълумоти зарурӣ пешниҳод гардид.

Ҳамзамон, муовини вазир аз ҷараёни имтиҳони ниҳоӣ бо истифода аз низоми тестӣ, ки дар китобхонаи электронии Донишкада баргузор мегардид, дидан намуд. Зимни шиносоӣ таъкид гардид, ки ҳангоми гузаронидани имтиҳоноти тестӣ истифодаи намуд ва шаклҳои гуногуни саволҳои тестӣ, ки сатҳи дониш, малака ва қобилияти таҳлилии донишҷӯёнро ба таври воқеӣ арзёбӣ менамоянд, ба роҳ монда шавад.

Дар идомаи боздид масъалаҳои марбут ба баланд бардоштани сифати таҳсилот, такмили раванди таълим ва мутобиқ намудани он ба талаботи муосири бозори меҳнат мавриди баррасӣ қарор гирифтанд. Таъкид шуд, ки барои омода намудани мутахассисони рақобатпазир ба татбиқи низоми таҳсилоти модулӣ ва дуалӣ таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир гардида, робитаи муассисаи таълимӣ бо корхонаю ташкилотҳои соҳавӣ тақвият дода шавад.

Раёсати Донишкада иттилоъ дод, ки дар соли таҳсили ҷорӣ бо мақсади мутобиқ намудани самтҳои омодасозии мутахассисон ба талаботи муосири бозори меҳнат ва пешрафти технологияҳои нав, дар Донишкада ихтисосҳои нави ба талаботи замон ҷавобгӯ, аз ҷумла дар самти дизайни дохилии биноҳо, автомобилҳои барқӣ ва гибридӣ, ба роҳ монда шудаанд.

Таъкид гардид, ки ба роҳандозии чунин ихтисосҳо барои омода намудани мутахассисони ҷавони дорои донишҳои муосир, малакаҳои касбӣ ва қобилияти мутобиқшавӣ ба талаботи бозори меҳнат заминаи мусоид фароҳам меорад.

Муовини вазир ҳамчунин ба масъалаи мустаҳкам намудани заминаи моддию техникӣ, таҷдиди лабораторияҳои таълимӣ, истифодаи самараноки таҷҳизоти муосир ва пайвастани донишҳои назариявӣ бо таҷрибаи амалӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд.

Зикр шуд, ки фароҳам овардани шароити мусоиди таълимӣ, истифодаи технологияҳои муосири таълимӣ, рушди корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ ва ҷорӣ намудани усулҳои муассири таълим дар баланд бардоштани сифати таҳсилот ва омода намудани кадрҳои баландихтисосу ҷавобгӯ ба талаботи замони муосир нақши муҳим дорад.

Бояд таъкид намуд, ки боздиди муовини вазири маориф ва илм аз Донишкада дар доираи таваҷҷуҳи пайваста ба рушди муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ, баланд бардоштани сифати таълиму тарбия ва таҳкими заминаи таълимию истеҳсолии онҳо сурат гирифта, барои такмили минбаъдаи фаъолияти таълимӣ ва омодасозии мутахассисони рақобатпазир аҳамияти муҳим дорад.

Шуъбаи иттилоот ва кор бо ВАО

Бар хоки Рӯдакии суханофарин кунун,

Сарро кунам фуруду сиришкам кунам равон.

Баъд аз ҳазору яксаду се соли рӯзгор,

Аз роҳи дур омадам зору нотавон.

То ҷон ҳамефишонам бар хоки он касе,

К-аз гуфти ӯст бар тани ҳар донише равон.

То рӯзи растхез шавад баҳраманд аз ӯ,

Ҳар кас, ки баҳра ҷӯяд-чи пиру чи ҷавон.

Саид Нафисӣ

Басо хурсандибахш аст, ки бо ибтикори Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар тақвими ҷашнҳои миллии мо, таҷлили Рӯзи Рӯдакӣ баъд аз бузургтарин ва бошукӯҳтарин ҷашни таърихии мо – Истиқлоли давлатӣ дар саросари Ҷумҳурии Тоҷикистон бо шукуҳи хоса қайд карда мешавад.

Аз соли 2002 сар карда, бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамасола Рӯзи Рӯдакӣ ҳамчун як ҷашни илмӣ – фарҳангӣ таҷлил мегардад. Моҳияти ин тадбирҳои фарҳангпарваронаи Сарвари давлат ба он ишорат мекунад, ки мавқеъ ва аҳамияти тарбиявию ахлоқӣ ва маърифатии эҷодиёти ғанию рангини устоди бузургвор – Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ рӯз то рӯз, сол то сол заруртару зиёдтар мегардад.

Пешвои миллат дар китоби арзишманди хеш “Чеҳраҳои мондагор” шукуҳу азамат ва рисолати бузурги таърихию адабии устод Рӯдакиро муфассал тавзеҳ дода, зарурат ва аҳамияти омӯзиши мероси адабию илмӣ ва кору пайкори шахсиятҳои бузурги гузаштаю муосири миллатро аз ҳар ҷиҳат дар замони мо муҳим мешуморад. Дар китоби номбурда таъкид мешавад, ки устод Рӯдакӣ на танҳо поягузори адабиёти тоҷик, балки рамзи бедориву худшиносӣ ва истиқлолхоҳӣ, инчунин рамзи ҷовидонаи адаб ва фарҳанги миллати куҳанбунёди тоҷик мебошад.

Ин унвонҳои бузургу пуршараф ба устод Рӯдакӣ ба он хотир нисбат дода шудааст, ки вай бо хизматҳои беҳамтои худ барои ба камол расонидани навъҳои гуногуни адабӣ, боло бурдани шукуҳу рисолати забони ноби тоҷикӣ ва шукуфоии шеъру адаби тоҷику форс хизмати бузург кардааст. Ашъори мондагори Рӯдакӣ аз нигоҳи тарғиби афкори инсонпарваронаю башардӯстона беназир мебошад. Тасвири инсон дар ашъори дилангези ӯ бо тасвири зебоиҳои табиат тавъам омада, пеш аз ҳама, аз мушоҳидаву тадқиқи бадеии ҳаёти мардуми замонаш сарчашма мегирад. Вале ҷамъбастҳои бадеӣ тавассути андешаҳои ахлоқии шоир ҷанбаи умумиинсонӣ пайдо карда, аз доираи замону макони худ берун баромадаанд ва то имрӯз дар кишварҳои гуногуни олам чун раҳнамои зиндагӣ хизмат мекунанд. Афкору эҳсос ва ғояву афкори гуманистии устод Рӯдакӣ, ки дорои моҳияти умумибашарианд, на танҳо имрӯз, балки фардо низ барои тарбияву ташаккули инсони комили сайёраи мо хизмати шоистае анҷом хоҳад дод.

Менигарем ба эҷодиёти Рӯдакӣ дар чанд меҳвари асосӣ сурат мегирад, ки имрӯз ҳам барои ҷомеаи мо аҳамияти бузург доранд. Рӯдакӣ инсонро ба покӣ, дурӣ аз ҳирс ва тамаъ даъват мекунад. Ӯ боварӣ дорад, ки сарвати ҳақиқӣ на молу мулки дунё, балки оромии рӯҳ ва қаноат аст. Шеъри машҳури ӯ ин матлабро равшан нишон медиҳад:

Бо дода қаноат куну бо дод бизӣ,

Дар банди ризои хешву озод бизӣ.

Дар беҳ зи худӣ назар макун, ғусса махӯр,

Дар кам зи худӣ назар куну шод бизӣ!

Ин байтҳо дарс ва сабақи бузурги тарбияи нафс мебошанд. Шоир таъкид мекунад, ки ҳасад нахӯрдан ва ба доштаҳо шукр кардан, инсонро аз ҷиҳати руҳӣ солим ва озод нигоҳ медорад. Яке аз масъалаҳои муҳими тарбия дар мактаби Рӯдакӣ — ин омӯзиш аз «ҷаҳон» ё ҳамон таҷрибаи зиндагӣ аст. Рӯдакӣ ҷаҳонро муаллими аввалину бузургтарини инсон медонад:

Бирав, зи таҷрибаи рӯзгор баҳра бигир,

Ки баҳри дафъи ҳаводис туро бакор ояд.

Ҷаҳон такондиҳандасту пандгӯй, вале

Туро ба гӯши дилу дида ҳушёр ояд.

Имрӯз дар Тоҷикистон номи Рӯдакӣ бо эҳтироми хос гирифта мешавад. Болотарин ҷоизаи давлатӣ дар соҳаи адабиёт ва санъат ба номи ӯ гузошта шудааст, хиёбони марказии пойтахт ва муассисаҳои таълимиву фарҳангии зиёде номи вайро доранд. Рӯдакӣ рамзи зиндашавӣ ва пойдории заррини забони тоҷикӣ аст, ки шеъри ӯ пас аз ҳазор сол ҳамчунон сода, равон ва барои ҳар як тоҷикфаҳмо боқӣ мондааст.

М. Раҳматова,омӯзгори калони кафедраи

забони давлатӣ ва ҷомеашиносии ДПДТТХ

Боиси ифтихору сарфарозист, ки донишҷӯи курси 4-уми ихтисоси хизматрасонии автомобилии донишкада Охунҷон Охунов дар Чемпионати Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба дзюдо байни ҷавонон иштироки фаъолона намуда, сазовори ҷойи аввал ва медали тилло гардид.

Ин дастоварди арзишманд нишонаи маҳорати баланди варзишӣ, иродаи қавӣ, заҳмату талош ва рӯҳияи ватандӯстии донишҷӯи мо мебошад. Ғолибияти Охунҷонро ба муносибати 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон фоли нек дониста, онро дастоварди арзанда ва мояи ифтихори Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд меҳисобем.

Раёсати донишкада бо самимияти зиёд Охунҷон Охуновро ба муносибати ин пирӯзии арзанда табрик гуфта, барояш саломатии бардавом, нерӯи тоза, муваффақиятҳои нав ва музаффариятҳои пайдарпай дар мусобиқаҳои ҷумҳуриявию байналмилалӣ орзуманд аст.

Пирӯзиҳои нав ба нав насибатон бод!

Шуъбаи иттилоот ва кор бо ВАО

35 соли Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ҳар як шаҳрванди кишвар на танҳо як санаи тақвимӣ, балки як марҳилаи муҳими таърихи давлатдорӣ ба шумор меравад. Дар ин муддат мафҳумҳои Ватан, давлатдорӣ, сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва меҳнати созанда ба ҷузъи муҳими андешаи шаҳрвандӣ табдил ёфтаанд. Аз ин рӯ, таҷлили 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ дар гӯшаҳои гуногуни кишвар бо баргузории чорабиниҳои тантанавӣ, фарҳангӣ, ҷамъиятӣ ва ҳарбӣ сурат гирифт. Дар шаҳри Хуҷанд низ ин ҷашни таърихӣ бо шукӯҳи хос истиқбол гардид. Яке аз рӯйдодҳои муҳими он роҳпаймоии идонаи меҳнаткашон буд, ки 5 сентябри соли 2026 баргузор гардида, тибқи маълумоти расмии мақомоти шаҳри Хуҷанд беш аз 35 ҳазор нафарро фаро гирифт. Манзараи роҳпаймоӣ дар маркази шаҳри Хуҷанд танҳо як чорабинии идона набуд. Дар он намояндагони касбу кори гуногун омӯзгорон, табибон, муҳандисон, коргарон, донишҷӯён, кормандони ташкилоту муассисаҳо, варзишгарон ва дигар қишрҳои ҷомеа якҷо қадам мезаданд. Ҳар яке бо касбу вазифаи худ, вале бо як эҳсоси умумӣ эҳсоси масъулият барои ободии Ватан. Ин ҷо маънои асосии роҳпаймоӣ нуҳуфтааст: давлатро мардум месозад ва пешрафти онро меҳнати ҳар як шаҳрванд таъмин мекунад. Агар мо ба таърихи рушди ҷомеа назар андозем, мебинем, ки ҳар як корхонаи бунёдшуда, ҳар як мактаби сохташуда, ҳар як неругоҳи ба истифода додашуда, ҳар як роҳи нав ва ҳар як дастоварди соҳаҳои илму маориф маҳсули заҳмати инсон аст. Аз ин рӯ, роҳпаймоии меҳнаткашон пеш аз ҳама арҷгузорӣ ба меҳнат ва инсонҳои созанда мебошад.

Дар паҳлуи меҳнати созанда мафҳуми дигаре низ қарор дорад – ҳифзи сулҳу амният. 7 сентябри соли 2026 ба муносибати 35-солагии Истиқлоли давлатӣ дар кишвар чорабиниҳои ҳарбӣ баргузор шуданд. Дар Душанбе низ паради ҳарбӣ дар майдони Истиқлол баргузор гардид, ки дар он афсарону сарбозони Қувваҳои Мусаллаҳ, сохторҳои низомӣ ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, захираи сафарбарӣ, занони низомӣ, собиқадорон ва дигар ҳайати низомӣ иштирок намуданд. Қадами низомӣ аз қадами меҳнаткаш фарқ дорад, аммо ҳадафи умумии онҳо ба ҳам наздик аст. Меҳнаткаш барои ободии кишвар заҳмат мекашад, низомӣ бошад, барои ҳифзи сулҳу амнияти кишвар хизмат мекунад. Яке созандагии иқтисодиро таъмин менамояд, дигаре шароити амну осоиштаи зиндагиро ҳифз мекунад. Аз ин нигоҳ, роҳпаймоии меҳнаткашон ва паради ҳарбӣ ду тасвири ба ҳам пайвастаи давлатдории муосир мебошанд: яке чеҳраи созандагии Ватанро нишон медиҳад, дигаре масъулияти ҳифзи онро.

Хуҷанд ҳамчун яке аз шаҳрҳои қадимаи Тоҷикистон дар таҷлили ҷашни 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ саҳми худро гузошт. Баргузории роҳпаймоии оммавӣ бо иштироки беш аз 35 ҳазор нафар нишон дод, ки чорабиниҳои миллӣ метавонанд намояндагони соҳаҳои гуногунро дар як фазои идона муттаҳид созанд. Дар ин роҳпаймоӣ чеҳраи шаҳрро метавон аз чанд ҷиҳат дид: чеҳраи омӯзгор, ки насли навро тарбия мекунад; чеҳраи табиб, ки ба саломатии мардум хизмат мекунад; чеҳраи муҳандис, ки барои пешрафти техникаву истеҳсолот талош менамояд; чеҳраи коргар, ки бо дастони худ маҳсулот меофарад; чеҳраи донишҷӯ, ки барои фардои худ ва ҷомеа дониш меомӯзад. Ҳамин симоҳо дар маҷмӯъ чеҳраи ҷомеаро ташкил медиҳанд. Аз ин рӯ, роҳпаймоии меҳнаткашонро метавон ҳамчун як оинаи рамзии ҷомеа арзёбӣ кард – оинае, ки дар он меҳнат, касб, ҷавонӣ, таҷриба, фарҳанг ва орзуву умеди мардум инъикос меёбад.

Паради ҳарбӣ бошад, бештар ба мафҳумҳои интизом, масъулият, омодагӣ ва хизмат алоқаманд аст. Қадамҳои ҳамоҳанг, сафҳои муназзам ва либоси низомӣ пеш аз ҳама рамзи вазифаи масъули ҳар як хизматчии ҳарбӣ мебошанд. Дар шаҳри Хуҷанд низ пеш аз таҷлили ҷашн дар қисмҳои низомӣ чорабиниҳои идона баргузор шуданд. Ин гуна чорабиниҳо барои ҷомеа як паёми муҳим доранд: истиқлолият танҳо ҳуқуқи соҳибдавлат будан нест, балки масъулияти ҳифзи он низ мебошад.

Агар роҳпаймоии меҳнаткашонро аз нигоҳи иҷтимоӣ ва паради ҳарбиро аз нигоҳи давлатдорӣ баррасӣ кунем, байни онҳо як робитаи маънавӣ пайдо мешавад.

Меҳнаткаш мегӯяд: ман барои ободии Ватан кор мекунам.

Муаллим мегӯяд: ман барои ояндаи Ватан насли босавод тарбия мекунам.

Муҳандис мегӯяд: ман бо дониш ва ихтисоси худ барои пешрафти кишвар саҳм мегузорам.

Донишҷӯи ҷавон мегӯяд: ман бояд дониш омӯзам ва мутахассиси хуб шавам.

Сарбоз мегӯяд: ман барои ҳифзи Ватан ва амнияти он хизмат мекунам.

Ҳамаи ин андешаҳо дар ниҳоят ба як мафҳум “масъулияти шаҳрвандӣ” ҷамъбаст мешавад. Арзиши воқеии ҳар як чорабинии бузург на танҳо дар шумораи иштирокчиён, ороиши кӯчаҳо ё шукӯҳи он, балки дар таъсири маънавии он ба ҷомеа мебошад. Роҳпаймоии 5 сентябр дар Хуҷанд, ки беш аз 35 ҳазор нафарро муттаҳид кард, аз як тараф, рӯйдоди тантанавӣ ва аз тарафи дигар, як тасвири зиндаи ҳаёти иҷтимоии шаҳр буд.

Парчамро дар майдон барафрохтан осон аст, аммо арзишҳои онро дар зиндагӣ нигоҳ доштан масъулияти бузург мебошад. Суруди миллӣ хондан осон аст, аммо барои Ватан софдилона кор кардан – масъулияти ҳаррӯза мебошад. Аз паради ҳарбӣ ифтихор кардан осон аст, аммо эҳтиром ба қонун, интизом ва масъулияти шаҳрвандӣ бояд дар зиндагии ҳаррӯза низ зоҳир гардад. Ва шояд муҳимтарин маънои ин ду чорабинӣ ҳамин бошад: Ватан ҳам ба дасти созанда ва ҳам ба сипари муҳофиз ниёз дорад.

Истиқлолият бо як рӯз, як роҳпаймоӣ ё як парад маҳдуд намешавад. Истиқлолият арзишест, ки онро ҳар рӯз бо меҳнати ҳалол, дониш, масъулият, тарбияи насли наврас, эҳтироми қонун ва ҳифзи сулҳу субот бояд таҳким бахшид.

Дабир Мирзоев,

омӯзгори Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик Муҳаммад Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд

Санаҳои 15-17-уми сентябри соли ҷорӣ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои анҷоми боздиди расмӣ ва иштирок дар нахустин Ҳамоиши «Осиёи Марказӣ – Ҷумҳурии Корея» ба Ҷумҳурии Корея сафари расмӣ намуданд.

16 сентябр дар шаҳри Сеул дар доираи сафари расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Ҷумҳурии Корея мулоқоту музокироти сатҳи олии Тоҷикистон ва Корея баргузор гардид.

Дар мулоқоти сарони давлатҳо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва муҳтарам Ли Ҷе Мён масоили таҳкиму тавсеа ва густариши муносибатҳои ҳамкорӣ баррасӣ шуд.

Тақвияти муносибатҳои дӯстона бо Ҷумҳурии Корея аз самтҳои муҳими сиёсати хориҷии Тоҷикистон арзёбӣ гардида, пайвандҳои таърихӣ, муносибатҳои деринаи дӯстӣ ва арзишҳои инсондӯстии мардумони ду кишвар таъкид карда шуд. Муколамаи фаъоли сатҳи олӣ ва баланди байнидавлатӣ омили таконбахши муносибатҳои гуногунҷанба миёни ду кишвари дӯст арзёбӣ гардид.

Ба таъкиди Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Корея заминаи муносиби ҳуқуқии робитаҳо фароҳам мебошад.

Зикр шуд, ки дар робитаҳои ду кишвар авлавият ба бахшҳои тиҷорату иқтисод, сармоягузорӣ, саноат, энергетика, нақлиёту логистика, рақамикунонӣ, технология ва зеҳни сунъӣ, кишоварзӣ, муҳоҷирати корӣ, ҳифзи муҳити зист ва сайёҳӣ дода мешавад.

Иштироки фаъоли доираҳои соҳибкорӣ, ҷалби сармояи мустақим ва технологияҳои навини Ҷумҳурии Корея ба Ҷумҳурии Тоҷикистон зарур шумурда шуд.

Бояд қайд намуд, ки муносибатҳои дипломатӣ байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Корея 27 апрели соли 1992 барқарор карда шудаанд.

Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Корея моҳи апрели соли 2015 ифтитоҳ ёфтааст ва Сафорати Ҷумҳурии Корея дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли 2008 ифтитоҳ ёфтааст. Муносибатҳои дипломатӣ байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Корея 27 апрели 1992 барқарор карда шудаанд.

Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Корея 13 апрели соли 2015 ифтитоҳ ёфтааст ва Сафорати Ҷумҳурии Корея дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 20 июни соли 2008 расман ифтитоҳ ёфтааст. Заминаи шартномавӣ-ҳуқуқии ду кишварро 20 санади ҳамкории байниҳукуматӣ ва байниидоравӣ ташкил медиҳад.

Боиси қаноатмандист, ки қолаби “Осиёи Марказӣ-Ҷумҳурии Корея” ҳоло ба майдони муҳими ҳамкорӣ табдил ёфтааст ва ҳадафҳои он ҷавобгӯи барномаҳои рушди миллӣ ва манфиатҳои мардумони кишварҳои мо мебошанд.

Ҳукумати Тоҷикистон имрӯз ҷиҳати рушди соҳаҳои стратегӣ, бахусус энергетика, нақлиёту коммуникатсия, саноат, рақамикунонӣ, кишоварзӣ ва сайёҳӣ чораҳои зарурӣ меандешад.

Дар бист соли охир суръати солонаи рушди иқтисоди миллии кишвари мо ба ҳисоби миёна дар сатҳи 7,8 фоиз таъмин гардидааст.

Тайи солҳои охир мо барои таҳкими устувории макроиқтисодӣ, рушди бахши хусусӣ, дастгирии соҳибкорӣ, рақамикунонӣ ва татбиқи лоиҳаҳои инноватсионӣ ислоҳоти фарогирро амалӣ намудем.

Танҳо соли гузашта ба иқтисоди миллӣ ба маблағи зиёда аз панҷ миллиард доллар сармояи хориҷӣ ва 2,5 миллиард доллар сармояи ватанӣ ворид гардид.

Ҳоло дар кишвар зиёда аз 100 лоиҳаи сармоягузории давлатӣ ба маблағи умумии беш аз ҳафт миллиард доллар дар соҳаҳои гуногуни иқтисоди кишвар мавриди татбиқ қарор доранд.

Қонунгузории мо барои сармоягузорон беш аз 240 номгӯи кафолату имтиёзҳо, аз ҷумла зиёда аз 110 сабукиҳои андозиву гумрукиро муқаррар намудааст.

Узвияти Тоҷикистон дар Созмони тиҷорати ҷаҳонӣ (ВТО) далели мутобиқати қонунҳои мо ба меъёрҳои байналмилалӣ дар ин ҷода мебошад.

Тоҷикистон дорои зарфиятҳои бузурги гидроэнергетикӣ ва захираҳои табиӣ, аз ҷумла маъданҳои нодир ва муҳим, имкониятҳои назарраси сайёҳӣ ва нерӯи кории ҷавон мебошад.

Бояд зикр намуд, ки санаи 16-уми сентябри соли ҷорӣ дар доираи сафари расмии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ раҳмон ба Ҷумҳурии Корея дар шаҳри Сеул аз руи натиҷаи мулоқоту музокироти сатҳи олии Тоҷикистон ва Корея 15 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид.

Аз қабили:

— Созишнома миёни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Корея оид ба ҳамкорӣ ва ёрии миёниҳамдигарӣ дар фаъолияти гумрукӣ;

Ёддошти тафоҳум миёни Хадамоти гумруки назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Хадамоти гумруки Ҷумҳурии Корея оид ба ҳамкорӣ дар самти ҳифзи ҳуқуқи моликияти зеҳнӣ дар сарҳад;

— Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати маорифи Ҷумҳурии Корея оид ба ҳамкорӣ дар соҳаи маориф;

— Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати моликияти зеҳнии Ҷумҳурии Корея дар бораи ҳамкории ҳамаҷониба дар соҳаи моликияти зеҳнӣ;

— Ёддошти тафоҳум оид ба ҳамкорӣ дар самти муқовимат ба коррупсия миёни Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Комиссияи зиддикоррупсионӣ ва ҳуқуқҳои шаҳрвандии Ҷумҳурии Корея;

— Ёддошти тафоҳум миёни Департаменти мониторинги молиявии Бонки миллии Тоҷикистон ва Воҳиди кашшофии молиявии Ҷумҳурии Корея оид ба ҳамкорӣ дар соҳаи мубодилаи иттилоотии кашшофии молиявӣ дар бораи қонунигардонии даромадҳои бо роҳи ҷиноят бадастоварда, ҷиноятҳои асосии ба он алоқаманд ва маблағгузории терроризм;

— Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати савдо, саноат ва захираҳои Ҷумҳурии Корея;

— Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати замин, инфрасохтор ва нақлиёти Ҷумҳурии Корея оид ба ҳамкорӣ дар соҳаи маориф ва омодасозии кадрҳо дар соҳаи наклиёт;

— Ёддошти тафоҳум оид ба ҳамкорӣ дар соҳаи роҳи оҳан миёни Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати замин, инфрасохтор ва нақлиёти Ҷумҳурии Корея;

— Ёддошти тафоҳуми ҳамкорӣ оид ба барқарорсозии рақамии ҷангалҳо ва амалиёти иқлимӣ миёни Агентии хоҷагии ҷангали назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Хадамоти ҷангали Ҷумҳурии Корея;

— Ёддошти тафоҳуми ҳамкорӣ дар соҳаи содирот миёни Агентии содироти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Агентии рушди тиҷорат ва сармоягузории Корея (KOTRA);

— Созишномаи ҳамкории техникӣ миёни Хадамоти назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Агентии бехатарии меҳнат ва саломатии Корея;

— Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Корпоратсияи энергетикии Корея (KEPCO) оид ба ҳамкорӣ дар соҳаи энергетика;

— Ёддошти тафоҳум миёни Агентии хизмати давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати мудирияти кадрҳои Ҷумҳурии Корея;

— Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Точикистон ва Агентии миллии Политсияи Ҷумҳурии Корея оид ба ҳамкорӣ

Боиси ифтихор ва сарфарозии мо аст, ки ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо қарори Шурои илмии Донишгоҳ унвони Доктори фахрӣ тақдим гардид.

Зимни суханронӣ Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба роҳбарият ва Шурои илмии Донишгоҳ барои ба ин унвони баланд сазовор донистанашон изҳори сипос намуданд. “Ман ин тасмимро боз як таъкиди алоқамандии ду кишвар ба рушду густариши муносибатҳои дӯстона, ҳамчунин, арзишҳои муштараки илмӣ ва фарҳангии миллатҳои куҳантаърихи мо медонам”, — изҳор доштанд Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон.

Таъкид гардид, ки илму маърифат, адабиёт ва саъю талош ба сӯйи дониш тайи ҳазорсолаҳо таҳкурсии ташаккули тамаддуни бостонии миллати тоҷикро ташкил додааст. Маҳз ба шарофати ҳамин мардуми тоҷик ба ҷаҳониён мутафаккирони барҷастаеро эҳдо кардааст, ки осори онҳо дар тӯли асрҳои зиёд таконбахши пешрафти илму фарҳанги ҳам Шарқу ҳам Ғарб гардидааст.

17 сентябр дар доираи сафари расмӣ дар Ҷумҳурии Корея дар қароргоҳи Федератсияи ҷаҳонии Таэквондо (WT) маросими супоридани дани фахрии 9-уми Таэквондо ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баргузор гардид.

Дар маросими тантанавӣ ба Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дани фахрии 9-уми Таэквондо тақдим гардида, либоси махсус пӯшонида шуд.

Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба роҳбарияти Федератсия барои қадршиносӣ изҳори сипос намуда, таъкид доштанд, ки таэквондо дар баробари як намуди машҳури варзиши олимпӣ буданаш, дар ҷавҳари худ фалсафаи ҳаёти солим ва иртиботи маънавию фарҳангии инсонҳоро таҷассум мекунад.

Дар маҷмуъ метавон гуфт, ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни сафари расмии худ дар Корея масъалаҳои муҳимми ҳамкории минтақавӣ ва байналмилалӣ, робитаи кишварҳо дар чорчуби созмонҳои бонуфузи ҷаҳон, аз ҷумла Созмони Милали Муттаҳид ва имкониятҳои сармоягузорӣ, зарфиятҳои бузурги гидроэнергетикӣ ва захираҳои табиӣ, аз ҷумла энергияи “сабз”, саноат, кишоварзӣ, нассоҷӣ, нақлиёт, сайёҳӣ, бонкдорӣ ва молияро муаррифӣ гардиданд, ки дар рушди минбаъдаи Ҷумҳурии Тоҷикистон қадами устувор гузошта мешавад.

Раёсати Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик Муҳаммад Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд