Умри
неки човидон аз ваҳдат аст,

Шодии пиру ҷавон
аз ваҳдат аст.

Меҳани ободу
зебои маро,

Ифтихору
шаъну шон аз ваҳдат аст.

Ваҳдати миллӣ дар Тоҷикистон падидаи нодиру навест дар
таърихи навини мо, ки омӯзиши он ҳам барои дигарон ва ҳам барои таҳкиму
пешрафти ваҳдати худи тоҷикон хеле манфиат дарад ва ин сабақест шоиста дар
ҷодаи худшиносии миллӣ барои ҳам мо ва ҳам дигарон. Дар асоси ин сабақ метавон
бардоштҳое кард, ки чӣ омилҳое метавонанд як халқ, як қавму миллатро ба ваҳдат
расонанд. Таърихи муосири Тоҷикистони соҳибистиқлол саросар пур аз ибрат,
фидокорӣ, ранҷу заҳмат ва ҳикмату дарсҳои таърихист. Яке аз саҳифаҳои
фоҷиабортарини ин таърих, ҷанги таҳмилии шаҳрвандии солҳои 1992-1997 мебошад,
ки кишварро ба гирдоби нобудӣ кашид ва хатари парокандашавии миллат ва аз байн
рафтани давлатро ба миён овард. Аммо тавассути сиёсату раҳнамоии Пешвои
муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ин миллати ба азоб кашида аз вартаи нобудӣ
раҳонида шуда, ба сӯи Ваҳдати миллӣ ва рушду субот раҳсипор гардид.

Дар ҷаҳони муосир моделҳои гуногуни идоракунӣ вуҷуд
доранд, ки ҳар кадом дар шароити мушаххаси таърихӣ ва сиёсӣ шакл гирифтаанд.
Модели ваҳдатофарии муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таҷрибаи беназир дар минтақа ва
ҷаҳон маҳсуб мешавад, ки бо истифодаи омили ваҳдат, сулҳ ва таҳкими давлатдорӣ
тавонист ҷомеаи парокандаро ба як миллат ва як давлати воҳид табдил диҳад. Онро
метавон ҳамчун намунаи муосири идоракунии давлатҳои пасошӯравӣ муаррифӣ кард.

Ғояи ваҳдати миллӣ дар як марҳалаи тақдирсози таърихӣ
ҳамчун омили неруманди иттиҳоди ҷомеаи мо хизмати бузургу пурарзишро анҷом дод.
Имрӯз вақти он расидааст, ки омӯзиши ваҳдати миллӣ ба сифати унсури меҳварии
худшиносӣ ва тафаккури миллӣ ҳамаҷониба таҳқиқ ва тарғиб карда шавад. «Ман
ба хотири ваҳдати миллӣ ва хотимаи ҷанг ҷони худро фидо мекунам» — рамзи
ирода ва масъулияти Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти
Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам  буд, ки барои расонидани миллат аз парокандагӣ
ба сулҳ гардид. Ин суханон танҳо шиор набуданд.

Рӯзи Ваҳдати миллӣ барои ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон на
танҳо як санаи таърихист, балки рамзи муқаддаси  фидокорӣ ва иттиҳоди
миллӣ мебошад. Бинобар ин, ҳифзи ваҳдат, пос доштани сулҳ ва тақвияти худшиносии
миллӣ вазифаи муқаддаси ҳар як фарди бедордил ва ватанпараст мебошад. Танҳо бо
роҳи ваҳдат мо метавонем истиқлолро ҳифз намуда, Тоҷикистонро ба давлати
муосир, пешрафта ва соҳиби ҷойгоҳи шоиста дар арсаи ҷаҳон табдил диҳем.

Мавлонова Маърифат

Ваҳдат як маҷмӯи арзишҳо, ба воҳидӣ ва иттифоқи одамон ва
ҷомеаҳо расид, ки барои расидан ба ҳадафҳои умумӣ дар соҳаҳои мухталиф нақши
муҳим мебозад.

Ваҳдати миллӣ, ҳамчун яке аз асосҳои муҳим ва
фундаменталии давлатҳои муосир, барои шаклгирии ягонаи миллӣ, идоракунии
иҷтимоӣ ва мустаҳкам кардани дастовардҳои ҷамъиятӣ нақши муҳимро мебозад.
Ваҳдати миллӣ барои анҷоми ҳамкории самаранок ва рушди устувор, таҳкими
муносибатҳои иҷтимоӣ ва рушду нумӯи иқтисодии кишвар хеле муҳим мебошад. Яке аз
механизмҳои муҳими амалисозии Ваҳдати миллӣ – ин таъсиси низоми сиёсӣ ва
ҳуқуқии худро, ки шаффофияти ҳукуматӣ, демократикунонии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва
самараи ҳуқуқи инсон танҳо бо роҳи самаранок ва некӯст, медиҳад. Барномаҳои
сиёсӣ ва қонунгузории муносиб, ки барои рушди демократия ва рушди инсон муҳайё
мекунанд, асоси муҳими Ваҳдати милли мебошанд.

Фалсафаи Ваҳдати миллӣ арзишҳои гуногун, пиндорҳо ва
анъанаҳоро дар бар мегирад, ки бо ҳамдигар мураккаб буда, дар раванди ҷамъиятии
кишварҳо нақши муҳим ҳамчун омили пешбаранда ва фарҳангиро мебозад. Ин фалсафаи
иҷтимоӣ ва сиёсӣ, барои устуворӣ ва рушди демократия, ҳамкории иҷтимоӣ, ва
шуури ватандӯстӣ тавассути фароҳам овардани муҳити мусоид ва шоистаи эҳсоси
ватандӯстӣ, аҳамияти бузург дорад.

Ваҳдати миллӣ нақши муҳиме дар таҳкими ягонагии миллӣ ва
ҳифзи фарҳанг, анъанҳо ва арзишҳои мардум дорад, ки ҳамаро ба шавқ ва эҳсосоти
муҳаббати ватан муттаҳид мекунад. Ҳамзамон, ин арзишҳо метавонанд кайфияти
зиндагии мардумро баланд бардоранд, ки натиҷааш барои пайрави масъалаҳои зисти
иҷтимоӣ ва иқтисодӣ фоида медиҳад.

Нақши Ваҳдати миллӣ дар ҷомеа на танҳо ба принсипи
инкишоф ва ҳамкории шаҳрвандон, балки ба ташкилоти давлатӣ ва ғайридавлатии
ҷомеа вобаста аст, ки дастовардҳои муосири андоз барои инъикос кардани
идоракунии устувор ва самаранокро таъмин менамоянд. Ваҳдати миллӣ, дар навбати
худ, бо ҳаллу фасли ихтилофоти иҷтимоӣ, таҳкими амният ва рушди хати сиёсӣ бо
ваҳдат ва ҳамдилӣ, имрӯз баробар бо таъсири хуби ояндаи кишвар боқӣ мемонад.

Фалсафаи Вахдати миллӣ як системаи арзишҳо, эътиқодҳо ва
пиндорест, ки баҳри таҳким ва ширкат дар тамоми равандҳои иҷтимоии ҳаёти миллӣ
ба миён омада аст. Он натиҷаи саҳми фарҳангӣ, таърихӣ, иҷтимоӣ ва сиёсӣ
мебошад, ки бо ҳамдигар барои ташаккули ягонагии миллӣ овоз медиҳанд.

Ваҳдати миллӣ барои рушди давлат ва ҷомеа аҳамияти
муҳиме дорад. Он ба идоракунии мушкилоти иҷтимоӣ, мубориза бо хатарҳо ва
душвориҳои замони муосир кумак мекунад. Инчунин, Вахдати милли метавонад дар
такмили собиқаи инкишофи иқтисодӣ ва иҷтимоӣ ва нокомиҳои хеш метавонад маъруф
бошад.

Ваҳдати миллӣ ҳисси ҳамкорӣ ва масъулиятро миёни
аъзоёни ҷомеа тақвият мебахшад. Ин воқеан ҷониби рушд ва инкишофи иҷтимоии
кишварро фароҳам меорад. Аъзоёни ҷомеа, вақте ки бо якдигар ҳамкорӣ мекунанд,
метавонанд бо роҳҳои муқобили хатарҳо ва сабабҳои сиёсӣ бо муваффақияти бештар
баромад кунанд. Ваҳдати
миллӣ метавонад мушкилиҳои иҷтимоӣ, фаъолиятҳои гурӯҳӣ ва ихтилофоти сиёсиро
бартараф намояд. Вақте, ки аъзоёни ҷомеа сеҳри ватанпарварӣ ва муҳаббати миллӣ
доранд, онҳо метавонанд масъалаҳо ва ихтилофоти худашонро бо роҳи конструктивӣ
ҳал кунанд. Барои таъмини Ваҳдати миллӣ, давлатҳо метавонанд роҳҳои гуногун ва
стратегияи васеи таъсирбахшро истифода баранд.

Таълим ва тарбия яке аз воситаҳои муҳими таъмини Ваҳдати
миллӣ мебошад. Таҳсилот бояд арзишҳои шаҳрвандӣ,
фарҳанги миллӣ ва муҳаббати ватанро таълим диҳад. Дорои ҳисси ватандӯстӣ
донишҷӯёнро на танҳо дар сифати фардӣ ва шахсӣ балки дар захираҳои иҷтимоӣ ва
рушд баланд мебардорад. Ватандӯстӣ бо таҳкими муносибатҳои дустии дар муҳити
донишгоҳ, таҳсил ва сохти миллати воҳид ногузир аст.

Дарси
куратори ҳисси
ватандӯстиро ба донишҷӯён мефаҳмонад ва  имконият медиҳад, ки бо муҳити ватан, арзишҳои
миллӣ ва муҳиммияти масъулияти шаҳрвандӣ шинос шаванд. Маъмулан, ин дарс барои
таҳкими ҳисси миллӣ, баланд бардоштани шодобии фарҳангӣ ва покизагии муҳаббат
ба ватан равона шудааст. Баргузории
чунин дарсҳо на танҳо ба фаҳмиши амиқи арзишҳои миллӣ, балки ба рушди
ватандустии воқеӣ ва эчодимонӣ дар ҷомеа кӯмак мекунад.

Аз тарафи давлат низ барои баланд бардоштани ҳисси
ватандӯстӣ ҷораҳои зерин андешида мешавад. Фаъолиятҳои фарҳангӣ, монанди
фестивалҳо, намоишҳои санъат ва чорабиниҳои миллии дигар, боло бурдани ҳисси
ватанпарастии шаҳрвандон ва мубориза бо ихтилофотро тақвият мебахшад.

Ваҳдати миллӣ, ҳамчун концепсияи муҳим ва стратегияи
сиёсӣ дар Тоҷикистон, пас аз фоҷиаи ҷанги шаҳрвандӣ, ки байни солҳои 1992-1997
ин кишварро ноором кард, ба вуҷуд омад. Ваҳдати миллӣ дар Тоҷикистон на танҳо
ҳамчун усули идоракунии иҷтимоии кишвар, балки ҳамчун хиёле барои фарз кардани
ояндаи равшани миллат боқӣ мондааст.

Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон, ки боиси талафоти ҷон ва хисороти бузург шуд,
ҷомеаро ба хати ифродият ва ихтилофот рондааст. Намудҳои гуногуни ифодахои
миллӣ ва идеалогии ихтилофӣ боиси парокандагии ҷомеа гардид, ки дар натиҷа,
эҳтиёҷи шадид ба Ваҳдати миллӣ ба миён омад.

Ваҳдати миллӣ дар Тоҷикистон мақсади муҳим дорад, ки
ворид кардани эҳсосоти ватанпарастӣ, ҳифзи истиқлолият ва сабзиши иқтисоди
миллӣ мебошад. Он боиси рушди хати сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ дар кишвар
гардида, ба эътибори байни миллатҳо ва ташаккули ояндаи устувори Тоҷикистон
кумак мекунад. Ҳамасола рӯзи Ваҳдати миллӣ ба 27 июн рост меояд, ҷашн гирифта
мешавад.

Ваҳдати миллӣ бояд ҳамчун принсипи асосии рушд ва
самтгирии сиёсӣ дар қалби ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон ҷой гирифта шавад, то ки
ояндаи равшан ва суботи устувори давлат таъмин гардида шавад.

Ваҳдати миллӣ ҳамеша пойдор бимон!

Дилноза Бобоева,

ассистенти кафедраи барномарезӣ
ва низомҳои иттилоотӣ