Шурои таълимӣ-методӣ
January 12, 2024 2026-04-10 10:58Шурои таълимӣ-методӣ
- МИЗИ МУДАВВАР: МУАММОҲОИ ОМОДА НАМУДАНИ РИСОЛАҲОИ ИЛМӢ БА ҲИМОЯ
Тибқи нақша чорабиниҳои Дoнишкaдaи пoлитеxникии Дoнишгoҳи теxникии Тoҷикиcтoн бa нoми aкaдемик М.C.Ocимӣ дap шaҳpи Xуҷaнд дар толори шурои олимони донишкада мизи мудаввар бо иштироки олимон, докторантон ва магистрантон дар мавзуи “Муаммоҳои омода намудани рисолаҳои илмӣ ба ҳимоя” бахшида ба 35 – солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Рӯзи илми тоҷик ташкил ва гузаронида шуд. Дар оғоз муовини директори донишкада оид ба илм, инноватсия ва робитаҳои байналмиллалӣ н.и.к. Фарҳод Маҳмудӣ омӯзгорон, магистрантон ва докторантон (PhD) ба муносибати Рӯзи илми тоҷик самимона табрику таҳният намуда, доир ба мавзуъ баромади пурмуҳтаво ироа намуд. Ӯ дар суханронии худ ба саҳми арзишманди олимони тоҷик дар пешрафти илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуда, аҳамияти рушди минбаъдаи илм ва татбиқи дастовардҳои он дар ҷомеаи муосирро таъкид кард. Дар мизи мудаввар устоди донишкада доктори илмҳои техникӣ, дотсент Хуршед Худойбердиев дар мавзуи “Муаммоҳои омода намудани рисолаҳои илмӣ ба ҳимоя” баромад намуд. Дар рафти баромад аз марҳилаи интихоби номи мавзуи рисолаи илмӣ сар карда то тасдиқи он, ҷустуҷӯи мавзуи рисолаи илмӣ, сохтори рисолаи илмӣ, навиштани рисолаи илмӣ, пешниҳоди он ба шӯрои диссертатсионӣ тибқи дастурамал оид ба тартиби барасмиятдарории диссертатсия, автореферати диссертатсия ва дигар маводди илмӣ, ки аз тарафи Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ шудааст, маълумот дода шуд. Ба маърӯзачӣ аз ҷониби унвонҷӯён, докторантони PhD ва магистрантон саволҳо манзур гардида, ҷавобҳои қаноатбахш гирифта шуд. Дар анҷоми мизи мудаввар таъкид шуд, ки бояд унвонҷуёну докторантони донишкада ҳар чи бештар ба илм машғул шаванд ва рисолаҳои илмии худро зудтар ҳимоя намоянд ва раёсати донишкада омода аст онҳоро ҳамаҷиҳата дастгирӣ намояд. Шуъбаи иттилоот ва кор бо ВАО - Оғози лоиҳаи муштарак бо дастгирии молиявии KOICA дар доираи шартномаи ҳамкорӣ ҷиҳати таҳкими амнияти озуқаворӣ
Дар доираи шартномаи ҳамкории басташуда ва бо мақсади татбиқи ҳадафҳои стратегии Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз ҷумла таъмини амнияти озуқаворӣ, дар Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд лоиҳаи нави муштарак оғоз гардид. Лоиҳаи мазкур бо дастгирии молиявии KOICA амалӣ гардида, ба рушди кишоварзии устувор, ҷорӣ намудани технологияҳои инноватсионӣ ва баланд бардоштани сатҳи таълиму таҳқиқот равона шудааст. Дар доираи ҳамин шартномаи ҳамкорӣ, директори кишварии Барномаи озуқавории ҷаҳонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷаноби Саймон Холлема бо сафари корӣ ба донишкада ташриф овард. Дар ҷараёни сафар мулоқоти судманд бо директори донишкада Содиқзода Хурсанд Сафар баргузор гардид. Зимни вохӯрӣ ҷонибҳо масъалаҳои таҳкими ҳамкориҳои дуҷониба, татбиқи самараноки шартномаи ҳамкорӣ ва роҳандозии лоиҳаҳои муштарак бо ҷалби шарикон, аз ҷумла Кооперативи Сароб мавриди баррасӣ қарор доданд. Таъкид гардид, ки ҳамкории сеҷониба бо дастгирии KOICA имкон медиҳад таҷрибаҳои пешқадам дар соҳаи кишоварзӣ ҷорӣ гардида, саҳми амалии донишҷӯён ва мутахассисон дар истеҳсолот бештар гардад. Дар доираи шартномаи амалкунанда таъсиси гармхонаи инноватсионӣ дар назди донишкада ба нақша гирифта шудааст, ки бо дастгирии молиявии KOICA ва иштироки Кооперативи Сароб амалӣ гардида, ҳамчун пойгоҳи таълимӣ ва илмӣ барои донишҷӯён ва муҳаққиқон хизмат хоҳад кард. Ҳамзамон, ҳайати Барномаи озуқавории ҷаҳонӣ бо фаъолияти илмии донишҷӯён шинос шуда, дар муаррифии корҳои инноватсионӣ, ихтироот ва дастовардҳои илмӣ иштирок намуданд. Инчунин, боздид аз қитъаи таълимӣ, ки барои амалисозии лоиҳаи гармхона пешбинӣ шудааст, анҷом дода шуд. Қобили зикр аст, ки Барномаи озуқавории ҷаҳонӣ яке аз созмонҳои пешбари байналмилалӣ дар самти мубориза бо гуруснагӣ ва таъмини амнияти озуқаворӣ буда, дар ҳамкорӣ бо ҳукуматҳо, муассисаҳои илмӣ ва шарикони рушд лоиҳаҳои муҳими иҷтимоӣ ва иқтисодиро амалӣ менамояд. Ҳамзамон, KOICA ҳамчун яке аз донорҳои асосии байналмилалӣ дар татбиқи лоиҳаҳои рушд саҳми назаррас дошта, дастгирии молиявии он барои амалисозии ин иқдом аҳамияти калидӣ дорад. Оғози ин лоиҳа дар доираи шартномаи ҳамкории басташуда бо дастгирии шарикони байналмилалӣ ва маҳаллӣ қадами муҳим дар самти таҳкими ҳамкориҳои байналмилалӣ, рушди иқтидори илмӣ-тадқиқотии донишкада ва саҳмгузорӣ дар таъмини амнияти озуқавории кишвар ба ҳисоб меравад. Шуъбаи иттилоот ва кор бо ВАО - СЕМИНАР: НАҚШИ ОЛИМОНИ ТОҶИК ДАР РУШДИ ИЛМҲОИ ТАБИАТШИНОСӢ, ДАҚИҚ ВА РИЁЗӢ
Дар факултети технологияҳои рақамии Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ бахшида ба Рӯзи илми тоҷик семинари илмӣ дар мавзӯи «Нақши олимони тоҷик дар рушди илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ» баргузор гардид. Дар оғози семинар муовини декан оид ба таълим З. Раҳимзода омӯзгорон, магистрантон, докторантон (PhD) ва донишҷӯёнро ба муносибати Рӯзи илми тоҷик самимона табрику таҳният намуда, доир ба мавзӯи семинар баромади пурмуҳтаво ироа кард. Ӯ дар суханронии худ ба саҳми арзишманди олимони тоҷик дар пешрафти илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуда, аҳамияти рушди минбаъдаи илм ва татбиқи дастовардҳои он дар ҷомеаи муосирро таъкид кард. Дар идомаи семинар мудири кафедраи барномарезӣ ва низомҳои иттилоотӣ С. Ғуломнабиев, мудири кафедраи иқтисодиёти рақамӣ М. Усмонова, мудири кафедраи идораи молия Ш. Оқилҷонова, муовини декан оид ба таълим З. Раҳимзода З.Р. ва муовини декан оид ба тарбия М. Алиназарова бо маърӯзаҳои мухталиф, ҷолибу судманд баромад карданд. Ҳамзамон, магистрантон, докторантон ва донишҷӯён низ фаъолона иштирок намуда, фикру мулоҳизаҳои худро иброз доштанд ва дар муҳокимаи мавзӯъҳои пешниҳодшуда саҳм гузоштанд. Дар ҷараёни семинар масъалаҳои мубрами рушди илм, татбиқи технологияҳои рақамӣ, такмили раванди таълим ва баланд бардоштани сифати таҳсил мавриди баррасии амиқ қарор гирифтанд. Семинар дар фазои созандаи илмӣ ва мубодилаи афкор баргузор гардида, барои таҳкими фаъолияти тадқиқотӣ, густариши ҷаҳонбинии илмӣ ва баланд бардоштани сатҳи донишҳои касбии омӯзгорон, магистрантон, докторантон ва донишҷӯён саҳми назаррас гузошт. Шуъбаи иттилоот ва кор бо ВАО - ШОҲНОМА ҲАМЧУН ОМИЛИ ТАҲКИМИ ХУДШИНОСИИ МИЛЛӢ ВА ВАҲДАТИ ҶОМЕА
Дар шароити муосири ҷаҳонишавӣ, ки равандҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангӣ бо суръати баланд густариш меёбанд, масъалаи ҳифз ва таҳкими арзишҳои миллӣ аҳамияти хос пайдо намудааст. Барои ҷомеаи тоҷик, ки дар марҳилаи таҳкими давлатдории миллӣ ва рушди устувор қарор дорад, арҷгузорӣ ба мероси ғании таърихию фарҳангӣ, бахусус осори классикии адабӣ, яке аз самтҳои муҳими сиёсати фарҳангӣ ба ҳисоб меравад. Дар ин замина, «Шоҳнома» ҳамчун шоҳасари беназири адабиёти ҷаҳонӣ ва сарчашмаи муҳими худшиносии миллӣ мавқеи хоса дорад. «Шоҳнома»-и Абулқосим Фирдавсӣ яке аз бузургтарин осори адабии тамаддуни башарӣ буда, таърихи чандҳазорсолаи халқҳои ориёиро дар бар мегирад. Ин асари безавол, ки дар тӯли беш аз сӣ сол эҷод шудааст, на танҳо воқеаҳои таърихӣ, балки ҷаҳонбинии фалсафӣ, ахлоқӣ ва иҷтимоии ниёгонро низ инъикос менамояд. Фирдавсӣ бо эҷоди ин шоҳасар тавонист забон, фарҳанг ва рӯҳи миллиро дар давраҳои душвори таърихӣ ҳифз намояд. Мазмуни «Шоҳнома» аз муборизаи доимии некию бадӣ, адолату зулм ва ростқавливу хиёнат иборат аст. Ин мавзӯъҳо на танҳо хусусияти адабӣ доранд, балки аҳамияти амиқи сиёсӣ ва иҷтимоӣ низ касб менамоянд. Зеро дар замони муосир низ масъалаҳои адолат, масъулият ва садоқат ба Ватан яке аз пояҳои асосии рушди давлат ва ҷомеа ба ҳисоб мераванд. Аз ин лиҳоз, «Шоҳнома» метавонад ҳамчун як манбаи муҳими тарбияи шаҳрвандӣ ва сиёсӣ истифода шавад. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайваста таъкид менамоянд, ки омӯзиш ва тарғиби осори классикӣ, аз ҷумла «Шоҳнома», барои баланд бардоштани худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои таърихӣ нақши калидӣ дорад. Ба андешаи эшон, маҳз тавассути чунин мероси гаронбаҳо метавон дар замири ҷавонон ҳисси ватандӯстӣ, ифтихори миллӣ ва масъулиятшиносиро тарбия намуд. «Шоҳнома» на танҳо як асари адабӣ, балки мактаби бузурги ахлоқӣ ва маънавӣ мебошад. Қаҳрамонони он, аз қабили Рустам, Сиёвуш ва дигарон, намунаи олии ҷасорат, садоқат ва ҳифзи Ватан ба шумор мераванд. Образи Рустам ҳамчун рамзи қудрат ва мардонагӣ, Сиёвуш ҳамчун намунаи покӣ ва адолат, дар зеҳни хонанда арзишҳои олии инсонӣ ва миллӣ парвариш менамоянд. Ин гуна қаҳрамонон барои насли наврас ҳамчун намунаи ибрат хизмат мекунанд. Яке аз ҷанбаҳои муҳими «Шоҳнома» ин тарғиби ваҳдат ва ҳамбастагии ҷомеа мебошад. Дар асар иттиҳоди мардум дар баробари душманони хориҷӣ ва дохилӣ ҳамчун омили асосии пирӯзӣ нишон дода шудааст. Ин ғоя дар шароити имрӯза низ аҳамияти хос дорад, зеро суботи ҷомеа ва рушди давлат аз ваҳдати миллӣ вобастагии мустақим дорад. Дар муассисаҳои таълимӣ омӯзиши «Шоҳнома» метавонад ба сифати воситаи муҳими тарбияи маънавӣ ва сиёсӣ истифода шавад. Баргузории дарсҳои интерактивӣ, маҳфилҳои адабӣ, озмунҳои қироат ва саҳначаҳои театрӣ дар заминаи ин асар ба баланд бардоштани сатҳи маърифати миллӣ мусоидат менамояд. Ин гуна усулҳо имкон медиҳанд, ки донишҷӯён на танҳо мазмуни асарро дарк намоянд, балки онро дар ҳаёти худ татбиқ кунанд. Илова бар ин, «Шоҳнома» дорои арзиши бузурги забонӣ низ мебошад. Он ба ҳифз ва рушди забони тоҷикӣ мусоидат намуда, намунаи олии забони адабӣ ба ҳисоб меравад. Дар шароите, ки таъсири забонҳои хориҷӣ зиёд мегардад, омӯзиши чунин осор барои нигоҳдории асолати забонӣ аҳамияти махсус дорад. Дар замони ҷаҳонишавӣ, ки баъзан боиси заиф гардидани арзишҳои миллӣ мегардад, «Шоҳнома» ҳамчун сипари фарҳангӣ хизмат мекунад. Он ҷомеаро ба эҳтиром ба таърих, забон ва фарҳанги миллӣ ҳидоят намуда, барои муаррифии фарҳанги тоҷикон дар арсаи байналмилалӣ замина фароҳам меорад. Бо ин васила, асар на танҳо аҳамияти миллӣ, балки арзиши умумибашарӣ низ дорад. Ҳамин тариқ, «Шоҳнома» ҳамчун шоҳасари безаволи адабиёт на танҳо мероси фарҳангӣ, балки омили муҳими таҳкими худшиносии миллӣ, тарбияи ватандӯстӣ ва ваҳдати ҷомеа ба ҳисоб меравад. Омӯзиш ва тарғиби ин асар дар шароити муосир барои рушди маънавӣ ва сиёсӣ аҳамияти бузург дорад. Танҳо тавассути арҷгузорӣ ба чунин мероси гаронбаҳо ҷомеа метавонад пояҳои устувори худро нигоҳ дошта, ба сӯи ояндаи дурахшон қадам гузорад. Мадина Холбутаева, устоди ДПДТТ ба номи академик Муҳаммад Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд - ОҒОЗИ ДАВРИ ДОНИИШКАДАВИИ ОЗМУНИ ҶУМҲУРИЯВИИ «ИЛМ – ФУРӮҒИ МАЪРИФАТ»
Дар Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик Муҳаммад Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд бахшида ба Рӯзӣ илми тоҷик даври донишкадавии озмуни ҷумҳуриявии «Илм – фурӯғи маърифат» доир гардид. Чорабинии мазкур дар доираи амалисозии Барномаи давлатии «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф (солҳои 2020-2040)» роҳандозӣ шуда, ба рушди тафаккури техникӣ, тавсеаи ҷаҳонбинии илмӣ ва дарёфти истеъдодҳои нав равона гардидааст. Маросими ифтитоҳи озмунро муовини директор оид ба илм, инноватсия ва робитаҳои байналмиллалӣ н.и.к. Фарҳод Маҳмудӣ оғоз намуда, таъкид кард, ки чунин иқдомҳо барои ҷалби ҷавонон ба омӯзиши илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ заминаи мусоид фароҳам меоранд. Озмун имкон медиҳад, ки сафи донишҷӯёни болаёқат ва олимони ҷавон афзоиш ёбад. Озмун аз рӯйи номинатсияҳои математика, физика ва астрономия баргузор гардида боқимонда наминатсияҳо то 23.04.2026 ба назар гирифта шудааст. Зикр гардид, ки озмуни «Илм – фурӯғи маърифат» таҳти сарпарастии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баргузор гардида, ба эҳёи анъанаҳои илмию маърифатии миллӣ ва тарбияи насли наврасу ҷавон дар рӯҳияи донишандӯзӣ мусоидат мекунад. Қобили зикр аст, ки дар солҳои қаблӣ низ донишҷӯёни донишкада дар озмуни мазкур натиҷаҳои хуб нишон дода, сазовори ҷойҳои намоён гардидаанд. Дар фарҷом, ҳайати устодону кормандон ва донишҷӯёни донишгоҳ ба ҳамаи иштирокчиён барору муваффақият орзу намуда, изҳори боварӣ карданд, ки онҳо дар даврҳои минбаъдаи озмун низ сазовори ҷойҳои ифтихорӣ мегарданд. Бояд қайд намуд, ки тибқи фармоиши директори Донишкада аз санаи 25 феврали соли 2026 барои баргузор намудани даври донишкадавӣ комиссияи махсус таъсис дода шуда, аз санаи 07 то 10 уми апрели соли равон сатҳи факултетӣ гузаронида шуд. Дар даври факултетӣ зиёда аз 400 нафар иштирок намуд ва 120 нафари онҳо ба даври донишкадавӣ роҳ ёфтанд. Даври донишкадавии озмуни ҷумҳуриявии «Илм – фурӯғи маърифат» аз санаи 20.04.2026 оғоз ва то санаи 23.04.2026 даври донишкадавӣ идома меёбад. Шуъбаи иттилоот ва кор бо ВАО
Шахсони масъули ин қисми сомона: Насулоев Усмонхӯҷа Умархӯҷаевич
